مطالبه مهریه در ایران؛ راهنمای جامع قوانین، مراحل، مدارک، توقیف اموال و نحوه وصول مهریه در سال ۱۴۰۵

مقدمه

مهریه یکی از مهم‌ترین حقوق مالی زن در نظام حقوقی ایران است که به محض وقوع عقد نکاح، مالکیت آن به زوجه منتقل می‌شود. برخلاف تصور بسیاری از افراد، مطالبه مهریه صرفاً به زمان طلاق محدود نیست و زن می‌تواند در دوران عقد، در طول زندگی مشترک، هنگام جدایی یا حتی سال‌ها پس از طلاق برای دریافت مهریه خود اقدام کند.

در سال‌های اخیر، موضوع مهریه و به‌خصوص قانون جدید مهریه، سقف ۱۴ سکه، ضمانت اجرای حبس، توقیف اموال، اعسار و تقسیط مهریه به یکی از موضوعات مهم حقوق خانواده تبدیل شده است.

نکته بسیار مهم این است که باید میان «میزان مهریه‌ای که زن مالک آن است» و «ضمانت اجرای قانونی برای وصول مهریه» تفاوت قائل شد. تعیین مهریه به ۱۴ سکه محدود نشده است و زوجین همچنان می‌توانند با توافق یکدیگر میزان مهریه را تعیین کنند؛ بحث ۱۴ سکه در اصلاحات مطرح‌شده، ناظر به ضمانت اجرای عدم پرداخت و موضوع حبس بدهکار مهریه است.

در این مقاله، تمامی نکات مهم مربوط به مطالبه مهریه در سال ۱۴۰۵ را بررسی می‌کنیم؛ از تعریف مهریه و شرایط مطالبه گرفته تا مراحل اجرای ثبت، دادگاه خانواده، توقیف اموال، ممنوع‌الخروجی، اعسار، تقسیط، مهریه پس از فوت شوهر و آخرین وضعیت موضوع ۱۴ سکه.

مهریه چیست؟

مهریه مالی است که در زمان عقد نکاح به عنوان حق مالی زن تعیین می‌شود. این مال باید دارای ارزش اقتصادی و قابلیت تملک داشته باشد و با وقوع عقد، زن مالک آن می‌شود.

مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی:

«به مجرد عقد، زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.»

بنابراین، مالکیت زن نسبت به مهریه وابسته به وقوع طلاق نیست.

زن پس از عقد می‌تواند:

مهریه خود را مطالبه کند؛

آن را دریافت کند؛

تمام یا بخشی از آن را ببخشد؛

در شرایط قانونی آن را به دیگری منتقل کند؛

برای وصول آن از طریق مراجع قانونی اقدام کند.

به همین دلیل، این تصور که «زن فقط هنگام طلاق می‌تواند مهریه بگیرد» صحیح نیست.

مبنای قانونی مطالبه مهریه

مهم‌ترین مبنای قانونی مطالبه مهریه، ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی است.

بر اساس این ماده، زن از زمان وقوع عقد مالک مهریه است. بنابراین برای اصل مطالبه مهریه، زن لازم نیست ابتدا طلاق بگیرد یا تقصیر شوهر را ثابت کند.

در حالت کلی:

برای مطالبه مهریه نیازی به طلاق نیست.

همچنین:

برای مطالبه مهریه نیازی به اثبات خیانت، سوءرفتار یا تقصیر مرد وجود ندارد.

مهریه یک حق مالی مستقل است و اختلافات خانوادگی، در اصلِ مالکیت زن نسبت به آن تأثیری ندارد.

آیا زن هر زمان بخواهد می‌تواند مهریه را مطالبه کند؟

بله. زن اصولا می‌تواند از زمان وقوع عقد نکاح برای مطالبه مهریه اقدام کند. این موضوع شامل موارد زیر نیز می‌شود:

دوران عقد؛

آغاز زندگی مشترک؛

زمان اختلاف زوجین؛

قبل از طلاق؛

همزمان با طلاق؛

پس از طلاق؛

حتی سال‌ها پس از طلاق.

بنابراین، برای شروع مطالبه مهریه لازم نیست زن منتظر وقوع طلاق باشد.

انواع مهریه در قانون ایران

مهریه را از جهات مختلف می‌توان تقسیم‌بندی کرد، اما از نظر نحوه مطالبه، دو اصطلاح مهریه عندالمطالبه و مهریه عندالاستطاعه اهمیت زیادی دارند.

مهریه عندالمطالبه چیست؟

در مهریه عندالمطالبه، اصل بر این است که زن هر زمان مهریه خود را مطالبه کند، شوهر مکلف به پرداخت آن است؛ البته نحوه اجرای این حق و ضمانت اجراهای قانونی تابع مقررات مربوط به اجرای محکومیت‌های مالی و سایر قوانین خواهد بود.

در بسیاری از عقدنامه‌ها، مهریه به صورت عندالمطالبه تعیین می‌شود.

برای مثال اگر مهریه زنی ۵۰۰ سکه تمام بهار آزادی و عندالمطالبه باشد، زن می‌تواند اصل مهریه خود را مطالبه کند؛ اما این بدان معنا نیست که در هر شرایطی زوج الزاماً باید تمام ۵۰۰ سکه را یکجا پرداخت کند.

اگر زوج مدعی ناتوانی مالی باشد، می‌تواند مطابق قانون دادخواست اعسار مطرح کند.

مهریه عندالاستطاعه چیست؟

در مهریه عندالاستطاعه، وضعیت مالی زوج اهمیت بیشتری دارد و برای وصول مهریه، استطاعت و توانایی مالی مرد باید مورد توجه قرار گیرد.

در چنین شرایطی صرف مطالبه مهریه الزاماً به معنای وصول فوری آن نیست و باید ثابت شود زوج توانایی پرداخت مهریه را دارد.

روش‌های مطالبه مهریه در ایران

زن برای مطالبه مهریه معمولا می‌تواند از مسیرهای قانونی مختلف استفاده کند.

دو مسیر مهم عبارت‌اند از:

۱. مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت

۲. مطالبه مهریه از طریق دادگاه

انتخاب روش مناسب به شرایط پرونده بستگی دارد.

مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت

از آنجا که سند ازدواج رسمی است، مهریه مندرج در آن در حدود مقررات مربوط به اسناد لازم‌الاجرا می‌تواند از طریق اجرای ثبت پیگیری شود.

در این روش، زوجه معمولا از دفترخانه ازدواج مربوط به ثبت نکاح درخواست صدور اجراییه می‌کند.

پس از صدور اجراییه، پرونده وارد فرایند اجرایی می‌شود.

مزایای مطالبه مهریه از اجرای ثبت

مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت می‌تواند مزایایی داشته باشد؛ از جمله:

امکان اقدام اجرایی بدون شروع دعوای اصلی در دادگاه؛

امکان شناسایی برخی اموال زوج؛

امکان توقیف اموال واجد شرایط؛

امکان پیگیری ممنوع‌الخروجی در چارچوب مقررات؛

کاهش برخی تشریفات دادرسی.

البته اینکه اجرای ثبت در یک پرونده مشخص سریع‌تر یا مؤثرتر از دادگاه باشد، به وضعیت مالی زوج و امکان شناسایی اموال بستگی دارد.

مراحل به اجرا گذاشتن مهریه از طریق اجرای ثبت

مرحله اول: مراجعه به دفترخانه ازدواج

زوجه به دفترخانه‌ای که عقد ازدواج در آن ثبت شده مراجعه می‌کند.

مرحله دوم: درخواست صدور اجراییه

درخواست اجرای مهریه مطرح شده و در صورت وجود شرایط قانونی، اجراییه صادر می‌شود.

مرحله سوم: تشکیل پرونده اجرایی

پرونده در مرجع اجرای ثبت تشکیل می‌شود.

مرحله چهارم: شناسایی اموال زوج

در این مرحله امکان بررسی دارایی‌های قابل شناسایی زوج وجود دارد.

مرحله پنجم: توقیف اموال

در صورت شناسایی مال و با رعایت مقررات مربوط به مستثنیات دین، مال قابل توقیف خواهد بود.

مرحله ششم: وصول مهریه

در صورت وجود شرایط لازم، مال توقیف‌شده می‌تواند مطابق مقررات به فروش برسد یا از طریق قانونی برای وصول طلب مورد استفاده قرار گیرد.

مطالبه مهریه از دادگاه خانواده

یکی دیگر از روش‌های قانونی، طرح دعوای مطالبه مهریه در دادگاه خانواده است.

برای این کار، زوجه می‌تواند از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام کند.

در دادخواست، مشخصات طرفین، میزان مهریه و مستندات مربوط به عقد درج می‌شود.

پس از ثبت دادخواست، پرونده به مرجع صالح ارجاع شده و مراحل رسیدگی طی خواهد شد.

مدارک لازم برای مطالبه مهریه

مدارک مورد نیاز ممکن است با توجه به روش اقدام متفاوت باشد، اما معمولا مدارک زیر اهمیت دارند:

سند ازدواج؛

شناسنامه یا کارت ملی؛

مدارک مربوط به نشانی زوج در صورت نیاز؛

مدارک مربوط به اموال زوج، در صورت وجود؛

اگر عقدنامه مفقود شده باشد، امکان پیگیری دریافت رونوشت رسمی از دفترخانه مربوطه وجود دارد.

چه اموالی بابت مهریه قابل توقیف هستند؟

برخی از مهم‌ترین اموال قابل توقیف عبارت‌اند از:

۱. حساب‌های بانکی

در صورت وجود موجودی قابل توقیف، حساب بانکی زوج می‌تواند در چارچوب مقررات توقیف شود.

۲. خودرو

خودروی متعلق به زوج، در صورت نداشتن منع قانونی و با رعایت مقررات مربوط به مستثنیات دین، ممکن است توقیف شود.

۳. ملک

املاک متعلق به زوج نیز می‌توانند با رعایت مستثنیات دین توقیف شوند.

۴. سهام

سهام و برخی دارایی‌های مالی نیز حسب مورد قابلیت توقیف دارند.

۵. مطالبات زوج

اگر شخص ثالثی به زوج بدهکار باشد، در شرایطی می‌توان طلب زوج از شخص ثالث را نیز برای وصول محکوم‌به توقیف کرد.

آیا حقوق ماهانه شوهر بابت مهریه توقیف می‌شود؟

بله. امکان توقیف بخشی از حقوق و مزایای زوج وجود دارد.

میزان قابل توقیف تابع مقررات اجرای محکومیت‌های مالی و وضعیت شخص، از جمله داشتن یا نداشتن افراد واجب‌النفقه و شرایط قانونی مربوط است.

بنابراین، نمی‌توان به صورت کلی گفت تمام حقوق ماهانه مرد بابت مهریه توقیف خواهد شد. بلکه بسته به داشتن فرزند ۱/۳ یا ۱/۴ از حقوق او قابل توقیف است.

مستثنیات دین در مهریه چیست؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات در پرونده‌های مطالبه مهریه، مستثنیات دین است.

قانون برای حفظ حداقل امکانات ضروری زندگی بدهکار، برخی اموال را از توقیف مستثنی می‌کند.

از جمله مواردی که حسب شرایط قانونی ممکن است در زمره مستثنیات دین قرار بگیرند:

منزل مسکونی متناسب با شأن عرفی و وضعیت محکوم‌علیه؛

اثاثیه ضروری زندگی؛

وسایل و ابزار کار ضروری؛

کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی مورد نیاز؛

وسایل و ابزار ضروری برای امرار معاش؛

برخی وسایل ضروری افراد تحت تکفل.

نکته مهم این است که صرف اینکه یک ملک محل سکونت زوج است، به این معنا نیست که در همه شرایط و با هر متراژ و ارزش مالی، غیرقابل توقیف خواهد بود. بلکه منزل باید متناسب با شان زوج باشد در غیر اینصورت ملک موصوف فروخته خواهد شد و صرفا به اندازه ی متناسب برای زوج باقی می ماند.

آیا خانه شوهر بابت مهریه توقیف می‌شود؟

پاسخ به این سؤال کاملا وابسته به شرایط ملک است.

اگر ملک، منزل مسکونی مورد نیاز و متناسب با شأن عرفی زوج باشد، ممکن است مشمول مستثنیات دین شود.

اما اگر شرایط قانونی مستثنیات دین را نداشته باشد، امکان توقیف آن وجود دارد.

همچنین در مواردی که ارزش و وضعیت ملک با نیاز متعارف شخص تناسب نداشته باشد، موضوع متفاوت است. در این حالت ملک فروخته خواهد شد وصرفا تا میزان متعارف برای زوج باقی بماند.

آیا خودرو بابت مهریه توقیف می‌شود؟

خودرو نیز ممکن است بابت مهریه توقیف شود.

با این حال، اگر خودرو وسیله ضروری امرار معاش زوج باشد، موضوع مستثنیات دین مطرح خواهد شد.

برای مثال، درباره شخصی که درآمد اصلی او از رانندگی و استفاده از خودرو حاصل می‌شود، بررسی ضرورت خودرو اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

بنابراین نمی‌توان درباره توقیف یا عدم توقیف خودرو یک حکم واحد برای تمام پرونده‌ها صادر کرد.

ممنوع‌الخروجی زوج بابت مهریه

یکی از ابزارهای قانونی که در پرونده‌های مطالبه مهریه مورد توجه قرار می‌گیرد، ممنوع‌الخروجی زوج است.

زوجه در صورت محکومیت زوج به پرداخت مهریه می‌تواند از مرجع صالح (واحد اجرای ثبت یا واحد اجرای دادگاه) درخواست ممنوع‌الخروجی همسر را مطرح کند.

این موضوع در پرونده‌هایی اهمیت دارد که احتمال خروج زوج از کشور و دشوار شدن فرآیند وصول طلب وجود داشته باشد.

قانون جدید مهریه ۱۴ سکه

۱۴ سکه به معنای سقف تعیین مهریه نیست.

یعنی زوجین مجبور نیستند مهریه را حداکثر ۱۴ سکه تعیین کنند.

بلکه موضوع اصلی این اصلاحات، مربوط به ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه و سقف استفاده از ضمانت اجرای حبس بوده است.

بنابراین مهریه بیشتر از ۱۴ سکه قابل تعیین بوده اما ضمانت اجرای حبس صرفا نسبت به مهریه تا سقف مشخص شده یعنی ۱۴ سکه قابل اعمال است.

مهریه ۱۱۰ سکه چیست؟

یکی از رایج‌ترین سؤالات کاربران مربوط به ۱۱۰ سکه یا ۱۴ سکه تعیین شده در قانون جدید مهریه است.

باید توجه داشت که مهریه محدود به ۱۱۰ سکه سابق یا ۱۴ سکه نیست و زن می‌تواند کل مهریه درج شده در عقدنامه را مطالبه کند.

طبق قانون جدید ضمانت اجرای کیفری مهریه به ۱۴ سکه تمام بهار آزادی کاهش یافته است. بر اساس این قانون، مرد در صورت پرداخت معادل ۱۴ سکه، به دلیل نپرداختن باقی مهریه بازداشت نخواهد شد، اما مهریه های بالاتر همچنان قابل مطالبه است و وصول آن صرفا منوط به اثبات توانایی مالی زوج خواهد بود.

قانون جدید مهریه چند سکه است؟

بر خلاف تصور عموم قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۴ تغییری در خصوص میزان تعیین مهریه نداشته است و هنوز افراد می توانند با توجه به شرایط، برای هر میزان مهریه توافق کرده و در عقد ذکر کنند.

تنها موضوعی که قانون گذار در این قانون جدید التصویب بیان کرده است این است که سقف بازداشت زوج به جهت پرداخت نکردن مهریه تا ۱۴ سکه تمام بهار آزادی می باشد و برای مبلغ مازاد آن بازداشت وجود نخواهد داشت.

قانون جدید مهریه با این موضوع که سقف تعهدات کیفری زوج در پرداخت مهریه از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه تمام بهار آزادی تغییر کند در روز ۱۸ آبان ماه ۱۴۰۴ از سوی مجلس شورای اسلامی تصویب شد.

آیا مهریه بیشتر از ۱۴ سکه قابل مطالبه است؟

بله، اصل مهریه مازاد بر ۱۴ سکه از بین نمی‌رود.

اگر در عقدنامه مثلاً ۳۰۰ سکه به عنوان مهریه تعیین شده باشد، صرف مطرح شدن عدد ۱۴ به این معنا نیست که زن مالک فقط ۱۴ سکه است. بلکه حق مطالبه مازاد بر آن را دارد.

در واقع باید بین:

اصل دین مهریه، امکان مطالبه مهریه، امکان توقیف اموال، اثبات توانایی مالی زوج و ضمانت اجرای حبس تفاوت قائل شد.

آیا مرد به خاطر مهریه زندانی می‌شود؟

نمی‌توان گفت هر مردی که مهریه را نپردازد حتماً زندانی می‌شود.

در پرونده‌های مهریه، ارائه دادخواست اعسار از اهمیت به سزایی برخوردار است. اگر زوج ظرف سی روز از تاریخ قطعیت حکم مهریه دادخواست اعسار خود را ارائه ندهد یا با وجود تقدیم دادخواست دادگاه اعسار او را نپذیرد زوجه می تواند درخواست حکم جلب زوج را از اجرای احکام بخواهد.

لازم به ذکر است حتی در صورت عدم امکان استفاده از ضمانت اجرای حبس، اصل بدهی مهریه از بین نمی‌رود و در صورت شناسایی اموال زوج، امکان وصول از محل اموال تا زمان وصول کامل آن وجود دارد.

اعسار از پرداخت مهریه چیست؟

اعسار از پرداخت مهریه یعنی زوج ادعا می‌کند توانایی مالی برای پرداخت یکجای مهریه را ندارد.

اگر دادگاه اعسار زوج را احراز کند به جای پرداخت یکجای مهریه، حکم به پرداخت آن به صورت اقساط می دهد.

در رسیدگی به اعسار، وضعیت مالی زوج بررسی می شود.

دادگاه اصولا موارد زیر را بررسی می کند:

درآمد ماهانه؛

دارایی‌ها؛

حساب‌های بانکی؛

معاملات مالی؛

هزینه‌های زندگی؛

وضعیت شغلی؛

تعداد افراد تحت تکفل؛

شهادت شهود؛

نقل و انتقالات مالی.

آیا صرف ادعای ناتوانی مالی باعث تقسیط مهریه می‌شود؟

خیر. صرف اینکه مرد بگوید «توان پرداخت مهریه را ندارم» به تنهایی برای پذیرش اعسار کافی نیست. دادگاه استعلامات لازم را می گیرد. مدارک ارائه شده از طرف خانم را بررسی می کند و در نهایت شهادت شهود را استماع می نماید و رای مقتضی را صادر می کند.

به همین دلیل، تنظیم دقیق دادخواست اعسار و ارائه مدارک مناسب اهمیت زیادی دارد.

تقسیط مهریه چگونه انجام می‌شود؟

اگر دادگاه اعسار زوج را بپذیرد، پرداخت مهریه را تقسیط می کند.

به این صورت که با توجه به شرایط مالی زوج مبلغی را به عنوان پیش‌قسط تعیین کند سپس اقساط ماهانه یا دوره‌ای تعیین کند.

مقدار پیش‌قسط و اقساط یکسان نیست و بر اساس شرایط هر پرونده تعیین می‌شود. بنابراین هیچ قاعده‌ای وجود ندارد که مثلاً همیشه یک سکه در سال یا دو سکه در سال تعیین شود.

آیا با تقسیط مهریه، بدهی مرد از بین می‌رود؟

خیر. تقسیط مهریه به معنای بخشش یا از بین رفتن بدهی نیست.

در تقسیط، اصل بدهی همچنان وجود دارد و زوج باید اقساط تعیین‌شده را پرداخت کند.

حال اگر شرایط مالی او در آینده تغییر کند، می توان تعدیل اقساط یا اقدامات اجرایی دیگر مانند توقیف اموال بدست آمده جدید را مطرح کرد.

مطالبه مهریه در دوران عقد

یکی از سؤالات رایج این است که آیا زن در دوران عقد می‌تواند مهریه خود را مطالبه کند؟

پاسخ مثبت است. مالکیت زن نسبت به مهریه با وقوع عقد ایجاد می‌شود و شروع زندگی مشترک شرط ایجاد اصل این حق نیست.

بنابراین زوجه می‌تواند حتی پیش از شروع زندگی مشترک، برای مطالبه مهریه اقدام کند.

مهریه در صورت وقوع طلاق چگونه است؟

وقوع طلاق به خودی خود باعث از بین رفتن مهریه پرداخت‌نشده نمی‌شود. اگر مهریه در زمان طلاق پرداخت نشده باشد، وضعیت آن باید در توافقات یا اسناد مربوط به طلاق مشخص شود. در برخی موارد، زن تمام یا بخشی از مهریه را می‌بخشد و در برخی موارد، مهریه به طور کامل یا بخشی از آن باقی می‌ماند.

به همین دلیل، مطالعه دقیق متن توافقات و سند طلاق اهمیت زیادی دارد.

آیا زن بعد از طلاق هم می‌تواند مهریه بگیرد؟

بله، در صورتی که مهریه پرداخت نشده و زن آن را به صورت معتبر نبخشیده باشد، اصل حق مطالبه می‌تواند باقی بماند.

این موضوع یکی از مهم‌ترین دلایلی است که نشان می‌دهد مهریه و طلاق دو موضوع مالی و خانوادگی متفاوت هستند.

حتی ازدواج مجدد زن نیز به خودی خود موجب سقوط مهریه قبلی نمی‌شود.

آیا خیانت زن باعث از بین رفتن مهریه می‌شود؟

خیر. خیانت یا سایر اختلافات اخلاقی و خانوادگی، در اصل مالکیت زن نسبت به مهریه تأثیری ندارد. مهریه یک حق مالی مستقل است.

البته هر رفتار زوجین ممکن است آثار حقوقی دیگری داشته باشد، اما نمی‌توان صرفاً با استناد به ادعای خیانت، مهریه را از زن سلب‌شده تلقی کرد.

آیا بخشش مهریه قابل رجوع است؟

پاسخ به این سؤال بستگی به نوع عمل حقوقی انجام‌شده دارد.

برای مثال، آثار حقوقی «ابراء ذمه» با هبه یا توافقات دیگر یکسان نیست.

بنابراین نمی‌توان به صورت کلی گفت:

«بخشش مهریه همیشه قابل رجوع است.»

یا:

«بخشش مهریه هیچ‌وقت قابل رجوع نیست.»

نوع سند و قصد طرفین در زمان تنظیم آن اهمیت اساسی دارد.

می توان گفت اصولا هبه قابل رجوع است و ابرا غیر قابل رجوع.

مطالبه مهریه از ارث شوهر

اگر شوهر فوت کند و مهریه زن پرداخت نشده باشد، فوت زوج موجب از بین رفتن دین مهریه نمی‌شود. مهریه زوجه در شمار دیون متوفی قرار می‌گیرد و می تواند از محل ترکه و قبل از تقسیم ارث میان وراث مطالبه شود. در نتیجه، تقسیم ماترک میان وراث نباید موجب نادیده گرفتن دیون متوفی شود.

آیا زن می‌تواند قبل از تقسیم ارث، مهریه خود را مطالبه کند؟

در اصل، دیون متوفی باید در چارچوب مقررات مربوط به ترکه تعیین تکلیف شوند و سپس موضوع تقسیم ارث مطرح می‌شود.

به همین دلیل، اگر شوهر فوت کرده و مهریه زن پرداخت نشده باشد، زوجه باید موضوع طلب خود را در فرآیند مربوط به ترکه پیگیری کند.

مهریه به نرخ روز چگونه محاسبه می‌شود؟

اگر مهریه وجه رایج باشد، محاسبه آن مطابق مقررات مربوط به مهریه وجه رایج و شاخص‌های قانونی انجام می‌شود.

بنابراین مهریه نقدی لزوماً همان مبلغ اسمی درج‌شده در عقدنامه نیست.

برای مثال، اگر در عقدنامه مبلغ مشخصی وجه رایج به عنوان مهریه تعیین شده باشد، هنگام مطالبه، محاسبه ارزش آن مطابق ضوابط قانونی و شاخص‌های مربوط انجام می‌شود. برای محاسبه دقیق این مبلغ با مشاوران ما ارتباط بگیرید.

حال اگر مهریه سکه باشد، موضوع متفاوت است و اصل تعهد بر اساس همان مالی که در عقدنامه تعیین شده، یعنی سکه، بررسی می‌شود.

آیا برای مطالبه مهریه باید وکیل گرفت؟

گرفتن وکیل الزامی نیست، اما در پرونده‌هایی که دارای پیچیدگی مالی هستند، استفاده از وکیل می‌تواند بسیار مؤثر باشد.

به‌خصوص در پرونده‌هایی که موضوعات زیر وجود دارد:

انتقال اموال به قصد فرار از دین، توقیف اموال، اعسار، اعتراض به رأی، تعدیل اقساط، فوت زوج و وجود چند طلبکار، اختلاف در نوع مهریه.

وکیل می‌تواند با بررسی وضعیت پرونده، مناسب‌ترین مسیر قانونی را پیشنهاد دهد.

آیا زوج می‌تواند برای فرار از پرداخت مهریه اموالش را منتقل کند؟

انتقال اموال در شرایط مختلف می‌تواند آثار حقوقی متفاوتی داشته باشد. اگر انتقال با هدف فرار از پرداخت دین و با شرایط مقرر قانونی انجام شده باشد، می تواند پیامدهای کیفری نیز داشته باشد یا اگر معامله به صورت صوری واقع شده باشد ممکن است منجر به بطلان معامله و برگشت مجدد مال به دارایی زوج گردد.

به همین دلیل، اگر زوجه متوجه شود زوج پس از مطالبه مهریه در حال انتقال اموال خود است، بهتر است موضوع را سریعاً از طریق وکیل بررسی و اقدامات قانونی مناسب را پیگیری کند.

اگر شوهر هیچ مالی به نامش نباشد، مهریه چه می‌شود؟

نداشتن مال قابل شناسایی لزوماً به معنای از بین رفتن مهریه نیست و مهریه همچنان یک دین بر عهده زوج است.

ممکن است در چنین شرایطی موضوعاتی مانند:

اعسار و تقسیط، شناسایی اموال در آینده، توقیف اموال جدید، توقیف مطالبات، بررسی نقل و انتقالات مالی مطرح شود.

بنابراین «نداشتن مال در حال حاضر» با «بخشیده شدن مهریه» کاملا متفاوت است.

اگر شوهر بعداً صاحب مال شود چه می‌شود؟

در صورتی که دین همچنان باقی باشد و مال جدیدی از زوج شناسایی شود، امکان توقیف آن مال مطابق مقررات وجود خواهد داشت.

برای مثال، اگر زوج در آینده ملکی خریداری کند یا مالی به او به ارث برسد، امکان توقیف آن برای مهریه وجود دارد.

اشتباهات رایج در مطالبه مهریه

اشتباه اول: تصور اینکه فقط هنگام طلاق می‌توان مهریه گرفت

این تصور نادرست است.

زن از زمان وقوع عقد مالک مهریه می‌شود.

اشتباه دوم: تصور اینکه قانون مهریه را به ۱۴ سکه محدود کرده است

۱۴ سکه به معنای سقف تعیین مهریه نیست.

بحث اصلی مربوط به ضمانت اجرای قانونی عدم پرداخت است.

اشتباه سوم: توقیف اموال بدون توجه به مستثنیات دین.

بنابراین هر مالی قابل توقیف نیست.

اشتباه چهارم: تصور اینکه نداشتن مال یعنی مهریه از بین می‌رود

عدم وجود مال فعلی، موجب سقوط دین مهریه نمی‌شود.

اشتباه پنجم: امضای برگه بخشش مهریه بدون مطالعه

بخشش مهریه می‌تواند آثار حقوقی مهم و گاه غیرقابل بازگشتی داشته باشد. بسته به نوع بخشش، بحث امکان رجوع یا عدم رجوع بررسی می شود.

اشتباه ششم: بی‌توجهی به نقل و انتقال اموال

در پرونده‌هایی که احتمال انتقال دارایی توسط زوج وجود دارد، زمان اقدام اهمیت زیادی دارد.

برای مطالبه مهریه چه اقدامی بهتر است؟

هیچ روش واحدی را نمی‌توان برای تمام پرونده‌ها بهترین روش دانست.

برای انتخاب مسیر مناسب باید مواردی از جمله رسمی بودن یا نبودن امولل زوج بررسی شود.

چک‌لیست مطالبه مهریه

اگر قصد مطالبه مهریه دارید، این موارد را بررسی کنید:

[ ] اصل سند ازدواج را تهیه شود.

[ ] میزان دقیق مهریه را مشخص شود.

[ ] عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه مورد بررسی قرار گیرد.

[ ] پرداخت‌های قبلی زوج مشخص شود.

[ ] اموال احتمالی زوج شناسایی شود.

[ ] وضعیت ملک، خودرو و حساب‌های بانکی بررسی شود.

[ ] احتمال انتقال اموال بررسی شود.

[ ] درباره اجرای ثبت یا دادگاه تصمیم گرفته شود.

[ ] در صورت نیاز با وکیل خانواده مشورت شود.

[ ] قبل از بخشش مهریه، سند دقیق بررسی شود.

درپایان؛

حق الثبت مهریه برای هر تعداد سکه بر اساس قانون جدید