گواهی انحصار وراثت
گواهی انحصار وراثت گواهی است که طی آن، وراث یک فرد فوتشده مشخص شده و سهم هر کدام از ارث تعیین میشود. وراث برای تعیین سهمالارث، تقسیم ترکه و انجام بسیاری از امور اداری نیازمند این گواهی هستند. در گذشته، متقاضیان باید برای دریافت این گواهی به شورای حل اختلاف مراجعه میکردند، اما در حال حاضر از مردادماه ۱۴۰۴ این فرآیند از طریق سامانه سهیم انجام میشود که باعث تسریع و تسهیل روند رسیدگی شده است.
با این حال، در موارد خاص، رسیدگی به دادگاه صالح ارجاع میشود:
وجود ورثه غایب یا محجور (صغیر، مجنون یا سفیه)
اختلاف میان وراث بر سر تقسیم ترکه
وراث نامعلوم
سامانه سهیم چیست؟
سامانه سهیم (سامانه هویت یکتای ملی ایرانیان) به آدرس sahim.sabteahval.ir درگاه خدمات الکترونیکی یکپارچه سازمان ثبت احوال کشور است. این سامانه با هدف کاهش مراجعه ی حضوری و تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات مورد نیاز راهاندازی شده است.
مدارک لازم برای انحصار وراثت
برای ثبت درخواست گواهی انحصار وراثت مدارک زیر مورد نیاز است:
گواهی فوت رسمی (امکان دریافت الکترونیکی این گواهی وجود دارد)
شناسنامه باطلشده متوفی
کارت ملی یا شناسنامه تمام وراث
استشهادیه محضری تنظیمشده در دفتر اسناد رسمی با امضای دو شاهد
توجه: استشهادیه محضری باید با حضور فیزیکی وراث و شاهدان در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود و بهصورت اسکنشده در سامانه بارگذاری گردد.
نحوه دریافت گواهی انحصار وراثت از سامانه سهیم
– در صورتی که تاریخ ثبت فوت متوفی بعد از 1404/05/03 باشد نیاز به اقدامی از سوی وراث نبوده و گواهی انحصار وراثت به صورت خودکار و ظرف مدت زمان 20 روز صادر شده و با ارسال پیامک، به ذینفعان اطلاع رسانی خواهد شد. ذینفعان می توانند پس از ابلاغ، از طریق سایت ابلاغ گواهی انحصار وراثت به نشانی ir.ncr.verasat با ورود مشخصات متوفی در درگاه ابلاغ، نسبت به جستجو و دریافت گواهی صادره اقدام نمایید.
– در صورتی که تاریخ ثبت فوت متوفی قبل از 1404/05/03 باشد از طریق سامانه سهیم و با انتخاب گزینه درخواست گواهی انحصار وراثت، فرم ثبت درخواست صدور گواهی انحصار وراثت را مشاهده نموده و با وارد کردن اطلاعات متوفی در فرم مذکور اقدام به ثبت درخواست نمایید. پس از ثبت درخواست و دریافت کدرهگیری، منتظر ارسال پیامک از سوی سازمان ثبت احوال کشور بمانید. مدت زمان ارسال پیامک از سوی سازمان حداکثر 20 روزکاری خواهد بود.
– ذینفع پس از دریافت گواهی انحصار وراثت، در صورت داشتن اعتراض نسبت به گواهی صادره ، در سامانه سهیم گزینه اعتراض به گواهی انحصار وراثت را انتخاب کرده و فرم ثبت اعتراض را با ورود تکمیل و اعتراض خود را ثبت می نماید.
نحوه ثبت درخواست در سامانه سهیم
امروزه متقاضیان میتوانند درخواست خود را از طریق سامانه سهیم ثبت کنند. مراحل کار به شرح زیر است:
۱. ورود به سامانه سهیم
۲. ثبت اطلاعات متوفی
۳. ثبت مشخصات وراث
۴. بارگذاری مدارک
۵. بررسی و رسیدگی
۶. صدور گواهی انحصار وراثت
چه اطلاعاتی در گواهی انحصار وراثت درج میشود؟
گواهی انحصار وراثت معمولاشامل اطلاعات زیر است:
مشخصات کامل متوفی و تمامی وراث
نسبت هر وارث با متوفی و سهم الارث آنان
وجود یا عدم وجود وصیتنامه رسمی
مشخصات وصی یا موصیله (در صورت وجود وصیت)
مهلت و نحوه اعتراض به گواهی
همچنین اگر متوفی دارای جنین (حمل) باشد، این موضوع نیز در گواهی قید میشود تا حقوق احتمالی وی محفوظ بماند.
اهمیت استفاده از وکیل برای انحصار وراثت
اگرچه ثبت درخواست از طریق سامانه سهیم نسبت به گذشته سادهتر شده است، اما همچنان بسیاری از پروندهها به دلیل نقص مدارک، اختلاف میان وراث یا مسائل مربوط به ارث با چالشهای حقوقی مواجه میشوند. استفاده از خدمات وکیل انحصار وراثت میتواند از بروز این مشکلات جلوگیری کرده و روند دریافت گواهی را سریعتر و مطمئنتر کند.
سوالات متداول
آیا برای دریافت گواهی انحصار وراثت باید به دادگاه مراجعه کرد؟
پاسخ:
خیر. در حال حاضر بخش قابل توجهی از فرآیند صدور گواهی انحصار وراثت از طریق سامانه سهیم انجام میشود. با این حال، در برخی پروندهها ممکن است بنا به شرایط خاص، نیاز به پیگیری از طریق مراجع قضایی وجود داشته باشد.
دریافت گواهی انحصار وراثت چقدر زمان میبرد؟
پاسخ:
مدت زمان صدور گواهی انحصار وراثت به کامل بودن مدارک، تعداد وراث و شرایط پرونده بستگی دارد. طبق رویه ظرف ۲۰ روز این گواهی صادر میگردد.
چه کسانی میتوانند درخواست انحصار وراثت بدهند؟
پاسخ:
هر یک از وراث قانونی متوفی، وکیل وراث یا افراد ذینفع میتوانند برای دریافت گواهی انحصار وراثت اقدام کنند.
آیا بدون گواهی انحصار وراثت میتوان اموال متوفی را منتقل کرد؟
پاسخ:
خیر.
بعد از دریافت گواهی انحصار وراثت چه باید کرد؟
پاسخ:
پس از صدور گواهی، وراث میتوانند برای تعیین و تقسیم سهمالارث، انتقال اموال متوفی، امور بانکی و سایر اقدامات قانونی مربوط به ارث اقدام کنند.
